ပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသန · Rangsit University · 2025
Blockchain for Economic Stimulation
ထိုင်းနိုင်ငံ၏ Digital Wallet အစီအစဉ်မှ သင်ခန်းစာများနှင့် Blockchain နည်းပညာ ပေါင်းစပ်အသုံးပြုနိုင်မှုအပေါ် လေ့လာသုံးသပ်ချက်။
ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ 10,000-baht Digital Wallet အစီအစဉ်ကို ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုစနစ် (Centralized System) နဲ့ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရာမှာ တတိယအဆင့် (Phase 3) ရွှေ့ဆိုင်းခံခဲ့ရတဲ့အတွက် သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီသူအချို့ ထောက်ပံ့ငွေ မရရှိဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့အနေနဲ့ အဲဒီလို အခြေအနေကြုံတွေ့ခဲ့ရသူတွေက အစိုးရထောက်ပံ့ငွေ ဖြန့်ဝေပေးရာမှာ Blockchain အင်္ဂါရပ်တွေ အသုံးပြုမယ့်အပေါ် ဘယ်လိုရှုမြင်ကြသလဲဆိုတာကို မေးခွန်းထုတ် လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။
- တာဝန်ယူခဲ့သည့် အခန်းကဏ္ဍ
- Team Leader နှင့် Research Analyst
- သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်
- ICT 402 Research Methodology, Rangsit University International College
- ပြီးစီးခဲ့သည့်ကာလ
- July 2025 · အဖွဲ့ဝင် 4 ဦး
အဓိက သုတေသန မေးခွန်း
ဒီထောက်ပံ့ငွေ အစီအစဉ်အတွက် အစပိုင်းမှာ Blockchain နည်းပညာသုံးဖို့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့် အခြေခံအဆောက်အအုံနဲ့ စည်းမျဉ်းဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် အစိုးရက Centralized System ကိုပဲ ရွေးချယ်အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့က Blockchain အခြေပြု စနစ်တစ်ခုကနေ ပံ့ပိုးပေးနိုင်မယ့် Programmability၊ Fraud Prevention နဲ့ Accessibility & Inclusion ဆိုတဲ့ အဓိက အင်္ဂါရပ်သုံးခုကို အခြေခံပြီး လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။
အဓိက သိရှိလိုတဲ့ မေးခွန်းကတော့ အဲဒီအင်္ဂါရပ် တစ်ခုချင်းစီဟာ Blockchain အခြေပြု ထောက်ပံ့ငွေစနစ်တစ်ခုရဲ့ ထိရောက်မှုအပေါ် လူတွေရဲ့ မျှော်လင့်ယုံကြည်မှုနဲ့ ဘယ်လိုဆက်စပ်နေသလဲဆိုတဲ့အချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသုတေသနဟာ သုံးစွဲသူတွေရဲ့ သဘောထားအမြင် (Perceptions) ကိုသာ တိုင်းတာလေ့လာထားခြင်းဖြစ်ပြီး Blockchain စနစ်တစ်ခုကို လက်တွေ့တည်ဆောက် စမ်းသပ်ထားခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။
သုတေသန ပြုလုပ်ခဲ့ပုံ နည်းလမ်း
Google Forms ကို အသုံးပြုပြီး ထိုင်း-အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာနဲ့ စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ စစ်တမ်းမေးခွန်းလွှာ (Structured Questionnaire) တစ်ခုကို ကောက်ယူခဲ့ပါတယ်။ ထောက်ပံ့ငွေရရှိဖို့ သတ်မှတ်ချက် ပြည့်မီပေမယ့် တတိယအဆင့် ရွှေ့ဆိုင်းခံရမှုကြောင့် ငွေကြေးလက်ခံရရှိခြင်း မရှိခဲ့တဲ့ Rangsit University ကျောင်းသားများကို အဓိက ဦးတည်ကောက်ယူခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း ဖြေကြားချက် 60 ရရှိခဲ့ပါတယ်။
- အင်္ဂါရပ်သုံးခုကို စနစ်၏ ထိရောက်မှုအပေါ် လက်ခံယုံကြည်မှု (Perceived Effectiveness) တိုင်းတာသည့် Predictors များအဖြစ် သတ်မှတ်၍ Multiple Linear Regression နည်းလမ်းဖြင့် တွက်ချက်သုံးသပ်ခြင်း။
- မေးခွန်းလွှာ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု (Reliability) ကို Cronbach’s Alpha ဖြင့် စစ်ဆေးခဲ့ရာ အင်္ဂါရပ်သုံးခုလုံးတွင် 0.79–0.84 အတွင်း ရရှိခဲ့ခြင်း။
- ဒေတာများ၏ Normality၊ Multicollinearity နှင့် Independence ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ (Assumptions) ကိုက်ညီမှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးအတည်ပြုခြင်း။
- Python နှင့် SPSS တို့ကို အသုံးပြု၍ Data Analysis ပြုလုပ်ခြင်း။
အဓိက လေ့လာတွေ့ရှိချက်များ
သုတေသန Model အနေဖြင့် စနစ်၏ ထိရောက်မှုအပေါ် ယုံကြည်လက်ခံမှု (Perceived Effectiveness) ပြောင်းလဲနိုင်ခြေ၏ 67.8% (R² = 0.678) ကို ရှင်းပြပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
- သတ်မှတ်ထားသည့် စည်းမျဉ်းအတိုင်း အလိုအလျောက် ငွေလွှဲပြောင်းပေးနိုင်သည့် Programmability အင်္ဂါရပ်သည် အပြုသဘောဆောင်သည့် သက်ရောက်မှု အားအကောင်းဆုံး အချက်ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။
- ငွေကြေးစီးဆင်းမှုကို ခြေရာခံနိုင်ခြင်းနှင့် အတည်ပြုစစ်ဆေးနိုင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် မသမာမှု ကာကွယ်ပေးသည့် Fraud Prevention အင်္ဂါရပ်သည်လည်း အပြုသဘောဆောင်သည့် သက်ရောက်မှု ရှိပါသည်။
- လူတိုင်း လက်လှမ်းမီသုံးစွဲနိုင်မှု (Accessibility and Inclusion) အပိုင်းတွင်မူ ပြောင်းပြန် (Negative) ဆက်စပ်မှုရှိနေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။ အင်တာနက် ရရှိနိုင်မှု၊ စမတ်ဖုန်းအပေါ် မှီခိုရမှုနှင့် နည်းပညာ အလှမ်းဝေးသူများ ချန်လှပ်ခံရနိုင်သည့် စိုးရိမ်ချက်များကို စနစ်ဒီဇိုင်းဆွဲချိန်တွင် ထည့်သွင်းဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါက သုံးစွဲသူများ၏ ယုံကြည်မှု လျော့ကျသွားစေနိုင်ပါသည်။
ကျွန်တော် တာဝန်ယူခဲ့သည့် အပိုင်း
အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် (Team Leader) တစ်ယောက်အနေနဲ့ သုတေသန ဒီဇိုင်းနဲ့ ဦးတည်ချက်ကို လမ်းညွှန်ပေးခြင်း၊ ဒေတာကောက်ယူမှုနဲ့ ဆန်းစစ်လေ့လာမှု အပိုင်းတွေကို ချိတ်ဆက်ညှိနှိုင်းပေးခြင်း၊ စစ်တမ်း Framework ရေးဆွဲခြင်းနဲ့ Regression Analysis တွက်ချက်ခြင်းတို့ကို အဓိက တာဝန်ယူ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် Blockchain အခြေပြု Conceptual Model ကို ရေးဆွဲတည်ဆောက်ခဲ့သလို နည်းပညာနဲ့ မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးသုံးသပ်ချက်တွေမှာလည်း ပါဝင်ရေးသားခဲ့ပါတယ်။
ဒီသုတေသနမှ သင်ယူရရှိခဲ့သော အချက်များ
ဒီသုတေသနကို ဦးဆောင်ပြုလုပ်ခဲ့ရတဲ့အတွက် အဖွဲ့သားတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ညှိနှိုင်း ဦးဆောင်မှု၊ Data Analysis ပြုလုပ်မှုနဲ့ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အယူအဆတွေကို အများနားလည်အောင် ရှင်းလင်းတင်ပြနိုင်မှု စွမ်းရည်တွေ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နည်းပညာကောင်းတစ်ခု ရှိရုံသက်သက်နဲ့ လူတိုင်း တန်းတူညီမျှ လက်လှမ်းမီ သုံးစွဲနိုင်မယ်လို့ အာမမခံနိုင်ဘဲ၊ လူတွေ အမှန်တကယ် ယုံကြည်စိတ်ချတဲ့ စနစ်တစ်ခု ဖြစ်လာဖို့ဆိုရင် လက်တွေ့သုံးစွဲမယ့်သူတွေရဲ့ အခြေအနေကို ဗဟိုပြုပြီး ဒီဇိုင်းဆွဲဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း နက်နက်နဲနဲ သဘောပေါက်ခဲ့ရပါတယ်။